Tag Archives: şefkat

Barışa bir adım daha yaklaşmak için…

 

Hızlı ve yoğun hayatlarımızda kimi zaman karşımızdakini anlamak, ilgi ve şefkat göstermek ve yardım etmek için zamanımız olmuyor.  Adeta birbirimizi fark etmeden yaşıyoruz. Aslında kendi mutluluğumuzu arttırmanın, ilişkilerimizi güçlendirmenin hayattan daha fazla keyif almanın bir yolunun başkalarına ilgi ve şefkat göstermek olduğunu biliyor muydunuz? Ya da başkalarına şefkat gösterme ve yardım etmenin kişinin kendi bağışıklık sistemini güçlendirdiğini  biliyor muydunuz? O zaman neden kendimize bu kadar döndük?  Peki geleceğin yetişkinleri olarak çocuklara ilgi ve şefkat göstermeyi nasıl öğretebiliriz? Hem okullar için hem aileler için birkaç öneri…

  • Öncelikle bu konunun önemi ile ilgili okuldaki herkesin (öğrenciler, öğretmenler, okul personeli, yöneticiler) katılacağı bir bilgilendirme toplantısına yer vermek.  Bu toplantıda ilgi gösterme, şefkat ve yardım etmenin önemi ve bu konuda yapılabilecekler hakkında konuşulabilir. Okul içinde dikkat edilmesi istenen nezaket kuralları belirlenebilir.  Evde de anne-baba ve çocuklar arasında benzer bir aile toplantısı yapılabilir.
  • Çocuklar için hatırlatıcı notlar hazırlanması! Bu notlar post-itlere hazırlanıp çocukların görebileceği yerlere yapıştırılabilir. Evde de benzer notlar anne ve baba tarafından hazırlanabilir.
  • Çocukların ve öğretmenlerin birbirlerine teşekkürlerini iletmesi ve konuyla ilgili öğrencilerin motivasyonunu arttırması için bir teşekkür panosu hazırlanabilir.
  • Okulda farklı gruplar oluşturarak başkalarına yardım etmek ile ilgili farklı projeler hazırlanabilir. Daha sonra gruplar birbirlerine projelerini sunabilirler.   Projeleri gerçekleştirdikleri zamanlar belgelenebilir ve okul ve aileler ile paylaşılabilir.
  • Küçük şeyler büyük değişimler yaratır. Bu konuyla ilgili her gün yapılabileceklerin çocuklar ile paylaşılması önemlidir. Hatta öğretmenler ve anne babalar olarak bu davranışlara yer verilerek model olması da çocukların bu davranışları benimsemesi için çok önemlidir.
    • Tanımadığınız ama aynı asansörü paylaştığınız kişilere Günaydın demek.
    • Bir sokak hayvanına yardım etmek
    • Bir yere zamanında varmak
    • İş arkadaşına minik bir hoşluk hazırlamak
    • Karşımızdakine teşekkür etmek
    • Kitap, oyuncak, giysi bağışında bulunmak
    • Uzun zamandır konuşmadığımız birini hatırını sormak için aramak
    • Komşumuza ufak bir sürpriz hazırlamak
    • Yaşlı birine yardım teklif etmek
    • İşimiz biten odada ışığı kapatmak
    • Evimize bir hayvan almayı planlıyorsak, barınaklarda olan bir hayvanı evlat edinmek.

 

Daha mutlu bir dünya yaratmak elimizde, yeter ki fırsatları değerlendirelim.

 

Sevgiler

Kaynaklar

 

Empati Ve Fazlası

Empati ile ilgili ne kadar çok yazılıp çizilse de yine de keşfedilecek daha fazlası var gibi.  Daniel Goleman  empatinin 3 farklı türünden bahsetmiş bir yazısında. Okuyunca bir kez daha anladım ki empati  bir tanım ya da kitabi bir bilgi değil, olamaz.  Ve düşündüm  ki bazı insanların empati ile ilgili olumsuz yorumları aslında bu üç farklı türün farkında olmamalarıyla ya da ayrımını yapamamalarıyla ilgi olabilir. Şöyle ki; Daniel Goleman Bilişsel Empati, Duygusal Empati ve Empatik İlgi olmak üzere 3 kavram tanımlıyor.

Bilişsel Empati: Temel olarak bir başka bireyin dünyayı nasıl algıladığını, nasıl düşündüğünü anlayabilmek ile ilgili. Bu beceri bizim karşımızdaki kişiye göre neyi, nasıl söyleyeceğimizi belirlemizde yardımcı oluyor.

Duygusal Empati: Karşımızdaki insanın nasıl hissettiğini anlamamızla ilgili. Bu şekilde insanlar ile bağ/ilişki kurabiliyoruz

Empatik İlgi: Diğer iki tür empati oldukça önemli ancak yeterli değil, eğer birilerine ilgi ve şefkat göstermek istiyorsak empatik ilgiye ihtiyacımız var.

Genel yaklaşım empatiyi birinci ve ikinci türde tanımlamak ve kabul etmek üzerine. Dolayısıyla da bir çoğumuz bilişsel ya da duygusal düzeyde empati kurabiliyoruz. Ama davranışa geldiğinde hepimiz empatik ilgi gösterme konusunda o kadar başarılı olamıyoruz. Bir çok öğretmen öğrencileri ile ilgili şu geri bildirimde bulunur: “Aslında ne yapması gerektiğini biliyor ama bir türlü bunu davranışlarıyla gösteremiyor.”  İşte bu bilişsel ve duygusal düzeyde empatiye sahip olmak ama bunu ilgi ve şefkat gösterme olarak uygulayamamak ile çok benzerdir.

Peki ama empatik ilgi neden bu kadar önemli, gerekli? Herkes herkese empati yaparsa bu dünya nasıl bir yer olur? Ya da böyle bir dünya mümkün mü?

İlk sorudan başlayalım. Neden bu kadar önemli? Bizce çok önemli çünkü ilgi ve şefkat duygularına sahip biri karşısındakine bilerek ve isteyerek zarar veremez. Vicdani değerleri olan bir birey kendine saygı duyduğu kadar başkaları da saygı duyar.

Herkesin empati yaptığı bir dünya nasıl olur? Bunu görme ve bilme şansımız keşke olsa ama şu anki şiddet ve zorbalıkların olmadığı bir dünya olacağına inanıyoruz.

Peki böyle bir dünya mümkün mü? Teknik ve pratik olarak kısa vadede olmasa da aslında mümkün. Özellikle de eğitim sistemine bu değerleri  entegre ettiğimizde çok da uzak değil.

Olumlu ve üretken Bir Sınıf

Öğrenme genelde olumlu ve destekleyici bir ortamda gerçekleşir. Öğretmenin tüm öğrencilerine ilgi ve şefkat gösterdiği bir sınıfta, çocuklar sadece bu değerleri öğrenmekle kalmaz ayrıca  öğrenmenin gerçekleşmesi için en ideal koşullar oluşur.

Stres altında, gergin ya da üzgünken öğrenmeye çok hevesli olamayız. Çünkü ilgimiz ve dikkatimiz kendimize dönüktür. İçimizdeki duyguları düzenleye bildiğimizde  ilgimizi dışarıya verebiliriz. Bu herkes için geçerlidir. Kendi duygularımızı tanıdıkça ve onları yönete bildikçe diğer insanlara ilgi ve şefkat göstermemiz kolaylaşır.

Bunun yanı sıra bulunduğumuz ortamda kendimizi güvende, önemli, değerli hissettiğimizde ise daha iyi performans gösteririz. ister öğrenci, ister öğretmen ister idareci olalım bu hepimiz için geçerlidir.

Bazı çocuklar diğerlerine göre daha zor koşullarda yaşarlar. Bu zorluklar çoğu zaman onların eğitim sistemi içinde kalmalarını, başarılı olmalarını zorlaştırabilir. Bazen de tam tersi zorlukları yaşayanlardan bazıları çok başarılı olurlar. Bazıları yitip giderken, bazıları zorlukları aşıp yollarına devam ederler. Farkı yaratan nedir diye sorduğumuzda; başarılı olanların pek çoğu okul hayatlarında onları anlayan, onlarla özellikle ilgilenen, onu gerçekten tanımaya çalışan bir öğretmenden bahsederler.

İşte bu öğretmen empatik ilgi gösteren öğretmendir.

Eminim sizler de kendi çocukluğunuzu  düşünseniz;  sizin için özel olan, hatırladığınızda gülümsediğiniz, sizde olumlu izler bırakan, belki de sizi siz yapan en az bir kişi hatırlarsınız. Bu kişi muhtemelen sizi güvende hissettirmiş, size değer vermiş, sizi olduğunuz gibi kabul etmiş ama aynı zamanda gelişmeniz için sizi desteklemiştir.

İşte bu empatik ilgi gösteren biridir.

Şimdi size bir soru? İlgi ve şefkatin olduğu bir ortamda zorbalık ve şiddet var olabilir mi?

Kaynak: https://www.linkedin.com/pulse/20140826183758-117825785-why-we-need-caring-classrooms

Çocuklara şefkat ve merhamet değerlerini kazandırmak

“Kalbi  eğitmeden, aklı eğitmek eğitim değildir.”  Aristo

Bazen hayat bize zaten sahip olduklarımızı  hatırlamamız/değerini anlamamız için onları karşımıza yeni kavramlarmış gibi çıkarır. Empati böyle bir kavram bizce. Çünkü aslında kültürel olarak değerlerimizde mevcut olan ya da eskiden olduğuna inandığımız  başkalarını önemsemenin, şefkat ve merhamet duygularının temeli.  Sadece şimdi duygusal zeka, karakter eğitimi gibi oluşumların içinde biz sanki onu yeni bir şeymiş gibi tekrar anlamaya ve keşfetmeye çalışıyoruz. Aslında bu keşif ve anlama ihtiyacı tesadüfi değil. Çünkü hayatımız giderek daha karmaşık ve stresli hale geliyor. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki stres beynimizin özellikle duygu yönetimi ve öz denetimden sorumlu olan pre frontal korteksini olumsuz olarak etkiliyor.  Stres altındaki bir bireyin kendi  duygularını, davranışlarını anlaması ve düzenlemesi zorlaştıkça başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını fark etmesi de o kadar zorlaşıyor. Bunun yanı sıra stres ve gerginlik aslında bulaşıcı, ortamdaki bir kaç gergin birey diğerlerini de etkileyebiliyor.  Bir araştırma öğretmen ile öğrencilerinin stres düzeyi arasında yüksek bir ilişki olduğunu vurguluyor. Hal böyle olunca empati becerisi üzerine yatırım yapmak giderek vazgeçilmez bir gereklilik haline geliyor.

Bir beceriyi geliştirmek, davranış hatta tutum haline getirmek için bol bol denemek gerekir. Yani antrenmanları sıkı tutmak lazım.  Empati, problem çözmek, duyguları kontrol etmek gibi beceriler bir kaç denemeyle hemen yerleşmeyecektir.  Çocuklarımızın bu becerileri sergilemeleri için ne kadar çok yatırım yaparsak, ne kadar fazla fırsat yaratırsak sosyal duygusal becerileri repertuvarı o kadar güçlenmiş olacaktır.

Biraz tekrar etmek gibi olsa da çocuklarda empati ve şefkat yetilerini geliştirmek için Dr. Schonert-Reichl tarafından belirtilen  5 öneriyi aktaralım.

  1. Ne yapmayalım: Ödül!

Çocuklara kibar davranışları ya da başkalarına yardım ettikleri için ödül vermek  bu davranışın doğal olarak sonucu olan pozitif duyguların engellenmesine neden oluyor. Bu durumda başkasına yardım etmekten çok diğerlerinin onayını almak için bu davranışı sergilemeyi öğreniyor ki bu şekilde bir dış güç (motivasyon) olmadığında yardım etme davranışını göstermemeyi tercih edebiliyor.

  1. Çocukların empati ve şefkat gösterme kapasiteleri olduğunu fark edin

Günlük hayattaki fırsatları kullanın. Eğer çocuğunuz bir başka çocuğa zarar verecek bir şey yaparsa onu hemen azarlamak yerine diğer çocuğun nasıl hissettiğini anlamasına yardım edin, daha da önemlisi  zarar gören çocuğun kendini daha iyi hissetmesi için neler yapabileceğini düşünmesini  sağlayın. Çocuklar bizim beklediğimizden daha iyi çözümler üretebilirler.                                                                           imagesCAG7G2IG

  1. Başkalarına yardım edebilecekleri fırsatlar yaratın ve yardımlaşmanın yarattığı olumlu duygular hakkında konuşun

Çocuklar yardım etmeyi severler. Evde, okulda, mahallede yardım edebilecekleri fırsatları kaçırmayın. Sonrasında neler hissettiği hakkında konuşun, olumlu duygularını takdir edin.

  1. Desteği arttırın, eleştiriyi azalttın

Her çocuk için anne babasının onayı, takdiri oldukça önemlidir.   Hatalar karşısındaki tutumunuz  ona kelimeler ile söylediğinizden daha fazlasını öğretecektir.

  1. Nazik davranan ve diğerlerini önemseyen bir birey olması için destek olun

Tüm bunların yanı sıra ve aslında bizce en önemlisi MODEL OLUN.

Kaynak:  http://depts.washington.edu/ccfwb/content/cultivating-kindness-and-compassion-children-0