Monthly Archives: Haziran 2015

Çocuklara şefkat ve merhamet değerlerini kazandırmak

“Kalbi  eğitmeden, aklı eğitmek eğitim değildir.”  Aristo

Bazen hayat bize zaten sahip olduklarımızı  hatırlamamız/değerini anlamamız için onları karşımıza yeni kavramlarmış gibi çıkarır. Empati böyle bir kavram bizce. Çünkü aslında kültürel olarak değerlerimizde mevcut olan ya da eskiden olduğuna inandığımız  başkalarını önemsemenin, şefkat ve merhamet duygularının temeli.  Sadece şimdi duygusal zeka, karakter eğitimi gibi oluşumların içinde biz sanki onu yeni bir şeymiş gibi tekrar anlamaya ve keşfetmeye çalışıyoruz. Aslında bu keşif ve anlama ihtiyacı tesadüfi değil. Çünkü hayatımız giderek daha karmaşık ve stresli hale geliyor. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki stres beynimizin özellikle duygu yönetimi ve öz denetimden sorumlu olan pre frontal korteksini olumsuz olarak etkiliyor.  Stres altındaki bir bireyin kendi  duygularını, davranışlarını anlaması ve düzenlemesi zorlaştıkça başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını fark etmesi de o kadar zorlaşıyor. Bunun yanı sıra stres ve gerginlik aslında bulaşıcı, ortamdaki bir kaç gergin birey diğerlerini de etkileyebiliyor.  Bir araştırma öğretmen ile öğrencilerinin stres düzeyi arasında yüksek bir ilişki olduğunu vurguluyor. Hal böyle olunca empati becerisi üzerine yatırım yapmak giderek vazgeçilmez bir gereklilik haline geliyor.

Bir beceriyi geliştirmek, davranış hatta tutum haline getirmek için bol bol denemek gerekir. Yani antrenmanları sıkı tutmak lazım.  Empati, problem çözmek, duyguları kontrol etmek gibi beceriler bir kaç denemeyle hemen yerleşmeyecektir.  Çocuklarımızın bu becerileri sergilemeleri için ne kadar çok yatırım yaparsak, ne kadar fazla fırsat yaratırsak sosyal duygusal becerileri repertuvarı o kadar güçlenmiş olacaktır.

Biraz tekrar etmek gibi olsa da çocuklarda empati ve şefkat yetilerini geliştirmek için Dr. Schonert-Reichl tarafından belirtilen  5 öneriyi aktaralım.

  1. Ne yapmayalım: Ödül!

Çocuklara kibar davranışları ya da başkalarına yardım ettikleri için ödül vermek  bu davranışın doğal olarak sonucu olan pozitif duyguların engellenmesine neden oluyor. Bu durumda başkasına yardım etmekten çok diğerlerinin onayını almak için bu davranışı sergilemeyi öğreniyor ki bu şekilde bir dış güç (motivasyon) olmadığında yardım etme davranışını göstermemeyi tercih edebiliyor.

  1. Çocukların empati ve şefkat gösterme kapasiteleri olduğunu fark edin

Günlük hayattaki fırsatları kullanın. Eğer çocuğunuz bir başka çocuğa zarar verecek bir şey yaparsa onu hemen azarlamak yerine diğer çocuğun nasıl hissettiğini anlamasına yardım edin, daha da önemlisi  zarar gören çocuğun kendini daha iyi hissetmesi için neler yapabileceğini düşünmesini  sağlayın. Çocuklar bizim beklediğimizden daha iyi çözümler üretebilirler.                                                                           imagesCAG7G2IG

  1. Başkalarına yardım edebilecekleri fırsatlar yaratın ve yardımlaşmanın yarattığı olumlu duygular hakkında konuşun

Çocuklar yardım etmeyi severler. Evde, okulda, mahallede yardım edebilecekleri fırsatları kaçırmayın. Sonrasında neler hissettiği hakkında konuşun, olumlu duygularını takdir edin.

  1. Desteği arttırın, eleştiriyi azalttın

Her çocuk için anne babasının onayı, takdiri oldukça önemlidir.   Hatalar karşısındaki tutumunuz  ona kelimeler ile söylediğinizden daha fazlasını öğretecektir.

  1. Nazik davranan ve diğerlerini önemseyen bir birey olması için destek olun

Tüm bunların yanı sıra ve aslında bizce en önemlisi MODEL OLUN.

Kaynak:  http://depts.washington.edu/ccfwb/content/cultivating-kindness-and-compassion-children-0

 

 

Baba Olmanın Hassas Dengesi

Bir çocuğun hayatında annenin önemi ile ilgili bir yazı yazmak ne kadar gereksiz ise aslında babanın önemi hakkında da yazmak o kadar gereksiz olmalı. Ya da olmamalı çünkü çocuklar söz konusu olduğunda babalar gölgede kalan kahramanlar gibidir. Kahramandırlar çünkü her türlü zor durumla nasıl baş edileceğini çok iyi bilirler, gölgede kalırlar çünkü ya öne çıkmayı istemezler ya da bazen  ön saflarda yeterince yer bulamazlar (burada annelere  küçük bir düşünme anı yaratalım). Nasıl olursa olsun iyi haber son yıllarda dengeler değişiyor. Baba Olmanın Hassas Dengesi başlıklı yazımızı sizinle paylaşmak istedik. Bu arada tüm babaların, baba adaylarının babalar günü kutlu olsun.

Rutinleri değiştirmeye ne dersiniz?

Hepimizin hayatında bazı rutinler ve günlük alışkanlıklar vardır. Bazen her gün, bazen de haftada bir kaç defa tekrarladığımız bu davranışlar bize kendimizi iyi hissettirir,zira rutinlerin oluşmasının özünde kendini güvende hissetmek yatar.

Bizim bu hafta için önerimiz rutinlerimizde bazı değişikliklere gitmek, zira kaybedecek bir şeyimiz yok, onlar her zaman orada, istediğimiz zaman onlara geri dönebiliriz 🙂

Peki neden böyle bir öneride bulunuyoruz? Aslında hayatınızdaki bir rutini değiştirmek vücutta başka bir kası çalıştırmak gibi, size farklı bir enerji verirken başka bir bakış açısı da sağlıyor. Yapılan bir araştırma gösteriyor ki 2 hafta boyunca bazı işleri yapmak için (yazı yazmak,kumanda tutmak, top sektirmek vb.) baskın olarak kullandığınız elinizi değil de diğer elinizi kullandığınızda yoğun duygularınızı (öfke, agresyon) kontrol etmekte daha yetkin hale geliyorsunuz.(http://blog.lumosity.com/self-control/)

Buradan yola çıkarak hayatımızda yapacağımız bazı değişikliklerin de bize yeni bakış açıları kazandırabileceğini ve bununla beraber duygularımızı olumlu yönde etkileyebileceğine inanıyoruz. Denemeye ne dersiniz?

*Bugün kahvenizi daha önce hiç gitmediğiniz bir yerde için

*Evinize/İşinize her gün gittiğiniz yolu değiştirip başka bir yoldan gidin

*Bugüne kadar hiç dinlemediğiniz bir tarzda müzik dinleyin

*Baskın olarak kullandığınız elinizin yerine diğer elinizi de hayatınıza dahil edin

*Sabah sokakta tanımadığınız birine “günaydın” deyin

*”Hayatta giymem” dediğinizi renkte bir kıyafet giyin

*Yemeğinizi tatlandırmak için farklı bir sos kullanın

*Yemek yemek için farklı bir mekana gidin

 

Her dönem kıymetli 5 karne hediyesi

 

Tüm çocukların emeklerini kutluyoruz…

1.Sarılın, öpün, çocuğunuza onu çok sevdiğinizi söyleyin (Karne, gelişim raporu vb nasıl olursa olsun!).

2.Öğrenmenin bir sonuç değil bir yolculuk olduğunu hatırlamak için daha önceki yıllardan sakladığınız çocuğunuza ait resimler, notlar, yazılara göz gezdirin, sohbet edin.

3.Okulda geçirdiği 9 aya ait okul anılarını dinleyin (sabırla 🙂 )

4.Kendi çocukluğunuza dair okul ve yaz tatili anılarınızdan bahsedin. Sizin de bir zamanlar bir öğrenci olduğunuza çok şaşırabilir…

5.Bu yaz büyürken çocuğunuzun büyüme yolculuğuna neler eklemek istediğinizi onunla konuşun. Belki hep yapmak istediği, hep gitmek istediği, hep olmak istediği bir şeyler vardır ve biz koşturmaktan fark etmemişizdir…..

 

Yaz Tatilinde Çevrimdışı (televizyonsuz, bilgisayarsız, cep telefonsuz vb.) Kalabilmenin Yolları

Özellikle günümüzde, çocukları heyecanlandıran birçok şey değişti. Şimdi çocukları heyecanlandıranlar listesinde belki de bisikletten, dondurmadan, havuzdan daha önde olanlar; ipad, playstation, bilgisayar oyunları var! Hal böyle olunca yaz sıcaklarında temiz hava, deniz esintisi yerine evde klima havası çocukları serinletiyor. Çocuklar hareketsiz kalıyorlar, arka-daşlıkları online oluyor, yüz yüze tanışmıyorlar, sanal dünyada karşılıklı sohbet yok, duygulara yer yok, sadece kazanmak ve kaybetmek var…

Kuşkusuz modern dünyanın, hayatımıza getirdiği birçok kolaylık var. Artık birkaç saat içinde şehir ve ülke değiştirebiliyoruz, çamaşırlarımızı 1 saat içinde yıkayıp kurutabiliyoruz, televizyonda 24 saat seyredecek bir şeyler- hem de renkli olarak var, günün her saati hiç durmadan internete bağlıyız. Bunun yanında, modern dünyanın insanların hayatları üzerinde olumsuz etkileri de var. Bu olumsuz etkiler; daha çok sosyal ve duygusal alanda yaşanan bir takım eksikliklerden kaynaklanıyor. Artık daha az konuşuyor ve karşılıklı bir şeyler paylaşıyoruz. Çocuklarda ise bu durum daha çabuk büyümelerine, kalpleri ile beyinlerinin farklı şekilde gelişmesine neden oluyor. Bu da maalesef onları mutsuz bireyler haline çeviriyor.

Modern hayatı değiştirmek mümkün değil, ama anne babalar gerekli sınırları getirerek ve çocuklarını destekleyerek bu dengesizliği değiştirebilirler. Burada önemli olan birkaç faktör var;

1) Teknolojiyi yasaklamak değil kullanım sınırı getirmek

Teknolojiyi, bu dönemde hayatımızdan çıkartmak pek mümkün değil. Herkesin evinde televizyon (hatta bir taneden fazla), bilgisayar vb. var. Çocuklar sosyalleşirlerken seyrettikleri programlar, oynadıkları oyunlar hakkında sohbetler ediyorlar. Sınırlı bir zamanda seyredilen televizyon, oynanan bilgisayar oyunları kimi zaman çocukların diğer çocuklarla kaynaşabilmesi için bir araç oluyor. Çocuk gelişiminde en önemli faktör olan denge burada da işin içinde. Eğer bu tip etkinlikler, sosyalleşmenin, dışarı çıkmanın, gerçek oyunlar oynamanın önüne geçmiyorsa bu bir problem durumu olmaz. Aile sohbetlerine yer vermek, anne ve baba ile çocuğun bir arada televizyonsuz, bilgisayarsız ve telefonsuz bir şeyler yapması için zaman ayırmak, ev dışında da vakit geçirmek, arkadaşlara zaman ayırmak, kitap okumak gibi birçok farklı etkinliğe yer ayırmak için belirli bir planlama yapmak gerekiyor. Çocuklara bunları nasıl dengeli bir şekilde hayatlarına sokabileceklerini ilk gösterecek kişiler kuşkusuz anne babalar.

2)Anne ve babanın çocuk gelişimindeki farklı rollerini bir avantaj olarak kullanmak

Erkek ve kadının, çocuk yetiştirmede birbirinden farklı güçlü (ve zayıf) yönleri vardır, çocukların bu ikisi arasındaki dengeye ihtiyaçları vardır. Karşılıklı ödün vererek uzlaşma sanatının ve birbirine saygının çocuklara gösterilmesi önemlidir (Zehirlenen Çocukluk, Palmer, S.). Anne ve baba bunu uygun bir şekilde uygulayabildiklerinde; çocuk farklılıkları bir tutarsızlık olarak almayacak, anne ve babanın birbirine saygı gösterdiğinin farkında olacaktır. Bu şekilde farklı karakterler ile çocuğun gelişiminin farklı alanları desteklenecektir. Babalar daha hareketli yapıları, daha az kaygılı olmaları ile çocuk gelişimi için farklı bir alanı dolduruyorlar. Araştırmalar baba-çocuk ilişkisinde daha fazla muziplik, şakalaşma, gıdıklama, fiziksel oyun içeren bir ilişki olduğunu göstermekte (Zehirlenen Çocukluk, Palmer, S.). Oyunlarda kadınlara göre daha maceracı olan erkekler çocuklarını da cesaretlendirmektedirler. Babanın çocuk yetiştirmedeki görevi, anneye yardım gibi düşünülmemelidir. Anne ve babanın çocuk gelişimi üzerindeki rolleri farklı ve vazgeçilmezdir.

3) Çocuklara yaşam becerileri edindirmek

Çocuğun gelişimini desteklemek için eğitim vermenin yanında, çocuğa yaşam becerilerini öğretmek de kendi ayaklarının üzerinde durabilen bir birey yaratmada oldukça önemlidir. Çocuklara yaşam becerilerini önce anne ve babalar göstermelidir. Bu şekilde çocuk onları model alarak bazı becerileri deneyebilir. Daha sonra çocuğun bu beceriyi kendisinin uygulaması için desteklemek gerekmektedir. Çocuk için bu becerileri uygulamak başta kolay olmasa da yavaş yavaş bu becerileri günlük hayat rutinine yerleştireceğini göreceksiniz. İşte size bazı yaşam becerileri örnekleri; düğme dikmek, elektrikli süpürge kullanmak, sıcak içecek hazırlamak, sandviç hazırlamak, evin adresinin bilmek, evin yolunu bulmak, yemek pişirmek, evcil hayvan bakmak,bulaşık makinesini yerleştirmek-boşaltmak, ampul değiştirmek, bulaşık yıkamak, kendi yatağını yapmak, toplu taşıma araçlarını kullanmak, masa kurmak-toplamak.

 

Eski Moda Eğlencelikler

İsim-Şehir

İsim-şehir bizler için eski bir oyun, belki de biraz sıkıcı ancak bu oyunu bilmeyen bir çocuk için yeni bir oyun. Bu oyunu oynamanız aslında çocuğun farklı becerilerini (yazma, sıra takip, genel kültür, toplama yapma vb.) desteklenmesini sağlayacaktır.

Limonata yap-sat

İşe, çocuğunuzla birlikte bir limonata tarifi bulmakla, o tarifi okuyup gerekli malzemeleri hazırlamakla başlayabilirsiniz. Çocuğunuz hem sizinle yeni bir şey yapmaktan keyif alacak hem de satış yaparken matematik (para hesabı) ve iletişim becerilerini geliştirecektir. Daha sonra farklı tarifler hatta belki de kendi özel tarifinizi de oluşturabilirsiniz.

Don-Ateş, Yakan Top

Bu tip fiziksel oyunlar, hem çocukların motor becerilerini desteklemekte hem de sosyalleşmelerine katkıda bulunmaktadır. Ara sıra çıkabilecek problemlerde de, çocukların problem çözme becerileri desteklenmiş olacaktır.

Oku-Yaz-Eğlen

İlginç Yazı Araştırması

Gazetelerden ya da dergilerden, beraber ilginç yazılar bulabilirsiniz. Böylece çocuk, hem gazete okumak gibi bir yaşam becerisini öğrenmiş olacak, hem çocuğunuzun okuma becerileri hem de genel kültür bilgisi desteklenecektir.

Anne Babaya Soru Hazırlama

Yukarıdaki etkinliğe ek olarak, çocuk, anne ve babasına bulduğu yazılardan soru çıkarabilir. Anne ve baba bu soruları cevaplarken çocuk rolleri değiştirmenin keyfini alacaktır. Zaman zaman okunan metin hakkında soru çıkartmak çocuğun farklı bir bakış açısı kazanmasını destekleyecektir.

Kendi Gazeteni Oluşturma

Bulunan yazılardan kendi gazetesini oluşturmak çocuğun hem okuma, hem muhakeme, hem ince motor becerilerini (kesme, yapıştırma, yazı yazma vb) geliştirecektir. Bulunan haberlerin yanında, çocuğun kendi yaşamı hakkında bir yazı hazırlaması (ince motor, yaratıcılık) ya da çocuğun çevresindeki diğer kişilerle yapacağı farklı röportajlara (ince motor, muhakeme, iletişim becerileri) yer verilmesi de heyecanlı olabilir.

Beraber Eğlenelim

Balığa Çıkma

Çocuğun, babasıyla baş başa hem keyif alarak hem de doğanın key-ini çıkartarak yapabileceği bir etkinlik.

Ağaç Dikme

Çevremize daha duyarlı olmamız gereken günlerde neden kendi ağacınızı dikmeyesiniz ki? Çocukta çevre bilincini oluşturmak için keyifli bir yol hem de toprak ile uğraşarak stresinizi doğal yolla atmanıza yardımcı olacak bir etkinlik.

Uçurtma yapma- Uçurtma Uçurma

Özellikle yağmurlu bir yaz gününde, evde hem de babayla yapılabilecek bir etkinlik. Rüzgarlı bir günde de uçurtmayı uçurmak, çocuğa kendi yaptığı bir şeyi kullanmasının keyfini yaşatacaktır.

Yemek Pişirme

Yine evde yapılabilecek ve çocuğun kendini mutlu hissedeceği hem de farklı becerilerinin desteklenebileceği bir etkinliktir. Sonra da ailece, beraber yapılan yemeği tatmak, tüm aile bireyleri için oldukça keyifli olacaktır.

Pazara Gidelim

Günümüzde birçok çocuk markete gitmiştir ama cıvıl cıvıl insanların, farklı eşyaların, yiyeceklerin olduğu bir Pazar? Bu, çocuklar için farklı bir deneyim olabilir hem de ev alışverişinde çocuğunuz size yardımcı olmuş olur.

Pijama Partisi Planlıyorum

Planlama ve organizasyon denilince aklımıza hemen defter, oda düzeni gibi işler geliyor ama çocuğun planlama ve organizasyon becerileri , ona keyifli bir parti organizasyonu yapma deneyimi verilerek de desteklenebilir. Kimler davetli olacak, ne tip bir yemek olacak, hangi oyunlar oynanacak gibi birçok düşünmesi gereken unsur olacaktır.

Hazine Avı

Anne babanın bir arada hazırlayabilecekleri, çocukların farklı yerlerde farklı ipuçlarını bularak saklanan eşyanın ne olduğunu bulması gereken eğlenceli bir oyun. Hazine avı hem ev içi hem de bahçe ya da park gibi farklı yerleri kullanarak hazırlanabilir. Sonda aranan şey bir sürpriz (aile tatili duyurusu, yeni bir masa başı oyunu vb. ) de olabilir.

 

 

Hayalimdeki Çocuk

Çocuk fikri aklımıza düştüğünden itibaren bir takım hayaller de yanında geliyor. Bazı hayaller çocuğun nasıl biri olacağı ile ilgili, bazısı çocuğun mutluluğu, başarısı, işi, ebeveynliğimiz… Hayallerimiz hep reklamlardaki gibi; Mutlu çocuk mutlu aile profili. Şüphesiz çocuklar doğdukları andan itibaren birer mutluluk kaynağı. Peki ya hayal etmediğimiz, adeta konuşulması birer tabu olan kısımlar? 193_2_4b -Arkadaşıyla ilk kavgası

-Okula gitmek istememesi

-Kardeş kavgaları

-İlk hayal kırıklığı

-Alaya maruz kalması

-Ergenliğe geçiş

Tüm bunları sizleri korkutmak için yazmıyoruz elbette. Ama ebeveynliğe hazırlanırken her türlü duygusu ile çocuğa destek olabilmek için donanımlı hale gelmeliyiz. Çocuk bir birey ve her birey gibi birçok duyguyu yaşayacak. Hayatında hep mutluluk hep güzellikler olmayacak. Önemli olan tüm duygularını yönetebileceği, karşısına çıkan problemler ile baş edebileceği şekilde çocuğu donanımlı hale getirmek belki de…

 

Çocuklarımızı duygularını yönetebilen ve problemleri ile başedebilen birer birey olarak yetiştirebilmek için aşağıdaki makalenin size yardımcı olacağını düşünüyoruz.

Sosyal Duygusal Gelişimi Destekleyici Ebeveynlik

Çocuğunuzla beraber duygularınızı paylaşabileceğiniz bir gün dileriz…

Sevgiler